Aupa gizona!

Atzokoan Championseko finala izan zuan Moskun, ziur badakiala, inor gutxik ez zian jakingo. Ez nauk oso futbolzalea, eta ez nian lehenago pentsatu blog honetan futbolaren kariaz idatziko nuenik, baina atzo bestela ikusi nitian partida horren hainbat une, sexismoaz eta maskulinitateaz hain zuzen ere, eta hirekin konpartitu nahi diat.

Hasteko bat, ez diat uste txiripaz denik kirol honetako elitea gizonezkoa izatea soilik. Izan ere, gladiadore berriak dirudite futbolariek, heroi berriak. Futbolean oso ondo islatzen dituk maskulinitatearen eredu hegemonikoak gizonezkooi esleitzen dizkigun rol eta espektatibak: borroka, ahalegina, indarra, irabazteko grina,... eta noski, lehia, batik bat lehia.

Aupa gizona!

Hilaren 13an Bilboko Bidarte Udaltegian, "Maskulinitatea, egun eta hemen" lantegia dinamizatu egin nian, Idatzi-Irakurri Elkarteak antolatua. Giro atsegina, parte hartzea polita eta gogotsua, elkarrekiko begirunea,... pozik irten ninduan. Hirekin konpartitu nitian hangoak, nahi baduk.

Irakurri gehiago »

Aupa gizona!

Ez diagu egunik tratu txarrei buruzko berririk gabe tamalez, eguneroko ogia diagu. Asko dituk bidegabekeria honi amaiera ematen saiatzen diren salaketak, ekimenak, aldarrikapenak, proposamenak,...

Maiz egin diat zalantza gai honi mass-mediatan ematen dioten tratamendua egokia ote den eta atarramendurik ematen oten duen. Sarritan iruditzen zaidak  ia soilik gizonen jokaera biolentoez eta atxiloketez  aritzeak mesede baino ez ote digun kalterik ekartzen indarkeria amaitzearen aldeko pertsonoi, zeren:

• alde batetik, indartzen baitu gizon eredu bortitza, indarkeriazalea. Alegia, halako "gizonok halakoak gara izatez. Tamala da, baina halaxe da errealitatea, eta egin dezakegun bakarra da bortizkeria hori zelan edo halan kontrolatzea, muga onargarrietan eustea..." adierazten dik. Honako ideia, guztiz gezurrezkoa izateaz gain, erruduntasun handia sortzen dik gizonongan, biolentoak ei garelako nahitaez. Banagok honek eragin kaltegarri handia duela batez ere gizonezko gazteengan. Denok zakiagu zer garrantzitsua den gizon batentzat bere "gizon" oso agertzea,  batik bat nortasuna eraikitzen ari garen adinean.

• Bestetik, indarkeriari maila "onargarrietan" eusten diogun gizonok arazo hau konpontzen engaia gaitezen zailtzen baitu, alegia, errazten baitu "beste inoren" (mala "onargarrietatik" irteten direnen, edo-eta bortizkeria pairatzen dutenen) arazotzat hartzea, eta ez gizon guztiona, gizon guztiok eredu maskulino indarkeriazaleaz hazi eta hezi gaituztela lausoturik.

Aste honetako BERRIA irakurtzean, berriz, pozez eta sorpresaz hartu diat Tratu Onen Aldeko Elkarteko kide Ainhoa Saizi eginiko elkarrizketa. Ideia zoragarria!! Eta bi gako interesgarri egin zaizkidak gehien bat: eraginkorragoa izan daitekeela tratu onen alde egitea tratu txarren aurka egitea  baino, bata, eta; biga, bai neskek eta bai mutilek txarto tratatzen dugula elkar.

Bueno, ba, gizona, eutsi goiari eta ondo bizi! Ondo trata dezagun hurkoa eta ondo trata gaitzaten saia. Merezi diagu-eta!

Blog hau gizonezkoentzakoa bada ere, ezin pasatzen utzi gaurko eguna hiri, emakume deneri, gorazarrea egin barik; gorazarre sinbolikoa, egunero-egunero hi, zuek guztiak, errespeto osoz tratatzeko ahaleginez osotu nahi dudana.

Haizena haizelako, etsi egin ez dunalako, eskerrik asko!

Aupa gizona!

Gaurkoan irakurri berri diat hemen nahiz eta egunero-egunero eta hainbat eratan irakurri dezakegun. Sarraski berria gertatu duk Iraken: 55 hildako eta 130 zauritu, haien artean "emakumezkoak eta haurrak".

"Emakumezko eta haurrak" nabarmentze horrek argi islatzen dik gizarte sexista honetan hain zabaldua den ustea, hain zabaldua ezen erreperatu ere egiten ez diogun ia. Hau duk, emakumezkoak eta haurrak hiltzea, edo zauritzea, edo sofritzea, edo..., larriagoa, penagarriagoa, deitoragarriagoa dela gizkonezkooi halakorik gertatzea baino. Honen adibide ugari aurki dezakegu nonahi, "emakumezkoak eta haurrak lehenen" naufragioetako hura, edo lanpostu hilgarrienak gizonok hartzea, esaterako.

Gizarte sexismo honek beste hainbat zapalkuntzarekin duen aldeetako bat duk hau. Esaterako, aberatsei, oro har, ez litzaieke bururatuko beren bizia sakrifikatu haien jende xehea bizi ahal dadin; ezta zuri arrazistei ere beltzak salba daitezen; alegia, zapaltzaile rola jokatzen duten taldekideek ez ditek euren burua sakrifikatzen zapaldu rola esleitu zaienen alde. Gizonok, ordea, ikasi egin diagu txiki-txikitatik gizontasunaren alde bat dela gutarren (gehientsuenetan, haur eta emakumeen) alde sakrifikatu beharra dugula, horixe dela gizon egokia izateko betebeharreko bat.

Jakina, horren azpian beste balore batzuk bazaudek, eta nolabaiteko nagusikeria ere susmatzen diat tartean,  paternalismoaren oinarrian susmatzen dudan berbera (gizonok "gogorragoak" garela emakumezkoak eta haurrak baino eta, gainera, hori "ona" dela). Hala eta guztiz ere, horrek ez dik ukatzen edo gutxitzen hain zabalduta dagoen ideia honek, gizonok balio gutxiagokoak garela nonbait, min egiten digula. Beraz, gizarte ez sexista eta parekidetasunezkoa eraiki bidean, baztertu eta ezabatu behar dugun ideia duk.

Hartzak besarkada handia eta laster arte!

Aupa gizona!

Aurreko asteko XIRIKAn (GARA egunkariak gazte jendearentzat asteazkenetan ekartzen duen gehigarria) irakurri nitian Bilgune Feministako kide baten adierazpenak pasa den astean Iruñean bikotekideak eraildako emakumearen haritik. Funtsean, esan zian emakumeen aurkako biolentzia ez dela soilik etorkinen multzoan gertatzen den zerbait, klase guztietan eta adin guztietakoa baizik; erakundeek egiten dutena ere salatu zian, erasoa gertatu ostean ekiten dutela gehienetan, baina prebentziorako mekanismoak lehenetsi behar zirela, hezkuntzakoak batik bat; eta gizarte kontu bat dela, eta ez norbanako batzuena, beraz, gizarteak engaiatu behar duela arazo honetan, eta horrek esan nahi dik gizarteak "erasotzaileak" baztertu behar dituela. Bilgune Feministako kideak esandako gehien-gehienarekin bat natorrek; bazterketarekin ezin, ordea.

Irakurri gehiago »

Aupa gizon hori!

Bada, bai. Atzo gizon bilera egin genian Santurtzin. Lehendabiziko bilera.

Zortzi gizon elkartu gintuan eta, egitarauak zioen lez, sexismoaz, matxismoaz, indarkeriaz eta hauek amaiarazteko egin ahal/nahi dugunaz jardun genian. Giro ederrean gainera. Zoragarria!!

Hasi gintuan nork bere burua aurkezten, noski: nor ginen, zerk erakarri gintuen bilerara eta egun horretan izandako atsegingarriren bat aipatzen. Gero, berotzen hasteko, ariketatxo bat: nork bere sozializazioan izan duen gizontasun eredua deskribatzea hitz edo esaldi batez, eta gero hitz edo esaldi hori azaltzea. Polita izan zuan nork bere ñabardurak agertzea barneraturiko gizontasun moldeaz, baita ere, ñabardura horien azpian gizontasun eredu oso eta nahikoa komuna agertzen zela, lehiari, gogorra eta indartsua izateari, autoritateareari, denaren ardura hartzeari,... lotuta

Hortik, sexismoaz, matxismoaz, nork bere bizipenetan oinarriturik egindako gogoetak elkarri azaltzera pasa gintuan. Nabarmena izan zuan oso denon zintzotasuna sexismoak ekarri dizkigun batzuk plazaratzean, bizi izandakoak agertzean, oraindik ditugun zailtasunak aitortzean. Oso hunkigarria izan zuan, niretzat behintzat, "maitasuna" bezalako hitz gizon ezpainetan oso ez-ohikoak entzutea, bi gizonek haien artean gertaturiko jazoera bat gogora ekarri eta elkarrez berba apainak, sentimenduz beteak, bihotzetik jalgiak aditzea,... Eta dibertigarria oso, txantxak, txisteak, pasadizo kontakizunak,...

Indarkeriaz ere aritu gintuan gero. Bizi, ikusi, pairatu izan ditugun batzuk; izan ditugun erreferenteak eta ereduak; sistema kapitalistaren indarkeriaren erabilpena eta gorespen etengabea,... Biktimismorik gabe, baina direnak aitorturik.

Irtenbideez ere jardun genian. Ez genian irtenbide magikorik aurkitu, noski. Epe ertain-luzeko bideak, kapitalismoa desagertarazi beharra, hezkuntzaren garrantzia, gizonentzako bestelako eredu gizatiarragoak aurkeztea, gizonekin lan egitea, salaketaren eta inpunitatea amaitu beharrak... Laburtxoa ere aritu gintuan kasu konkretoetan berehala parte hartzeari buruz, horrek dakartzan arriskuez eta onurez,... baina erlojuak bilerari jarritako amai epea pasatua zela abisatzen zebilean ordurako.

Azkenerako, biltzen jarraituko genuela, luzeago berba egingo genuela,... eta agur goxoa, bileran atsegin izandako zerbait azalduta.

Benetan merezi izan dik. Hurrengoan gehiago eta hobeto, ahal diagu-eta.

Besarkada eta laster arte.

Aupa gizon hori!

Azken boladan bloga dexente utzia izan diat. Lanpetuta ibili nauk eta ezin eskaini denborarik honi. Ea aurrerantzean ez den holan gertatzen.

Azaroaren 25ean Emakumeekiko Indarkeriaren Aurkako Nazioarteko Eguna izango diagu. Badakigunez, emakumeek pairatzen duten bortizkeria matxista geure gizarte sexistaren ondoriorik kaltegarrienetakoa da. Izan ere, eraildako emakumeen kasua jarduera lazgarri honen ondoren ikusgarriena bada ere, egunero-egunero, ageriago edo gordeago, etengabe gertatzen duk erasokeria hau.

Jakina ere baduk gizonak izaten garela bortxakeria etengabe honen eragileak, gizarte sexistak esleituriko rol zapaltzaileak geure eginik. Egia izanik ere gizon guztiok ez dugula erabiltzen bortizkeria matxista neurri berean eta gehienok ez garela heltzen bortizkeria fisiko gordinera, egia ukaezina ere baduk gizon guztiok zer ikusirik dugula afera honetan. Den-denok sartua diagu-eta matxismoa muinetaraino. Den-denon gaituk-eta indarkeria matxistaren birusak zelan edo halan kutsaturik. Den-denok diagu zer eginik.

Gizonon ardura ere baduk, beraz, emakumeek jasaten duten bidegabekeriari amaiera ematen parte hartzea. Gizonok sexismoa, genero-desberdinkeria nahiz bazterkeria, matxismoa akabatze lanean emakumeen aliatu zuzen eta zintzoak izan behar dugu. Aliatu izate honek, zintzoa izango bada, ez dik paternalismo kutsurik izango, noski. Gizonok ez diagu ordezkatuko emakumeen eginkizuna borroka honetan; ez zieagu eurei dagokien lana “andra koitaduei” egingo, inola ere ez. Emakumeek garbi eta aspaldi erakutsia ditek gauza direla oso beren bizitza, beren askapena euren esku hartzeko. Gizonok geure lana diagu: barneraturiko matxismoa guztiz garbitzea nork bere baitatik, eta jarrera nahiz jokaera sexista oro (norberarenari edo-eta besterenari) geldiaraztea, emakumeak apoiatzearekin batera.

Parekidetasunaren aldeko eta sexismoaren aurkako borroka honek onura besterik ez ziguk ekarriko gizonoi. Alde batetik, sexismorik gabeko gizarte parekidean, ezarri diguten maskulinitate eredu bakar, hertsi eta zapaltzailea behingoz bazter utzirik, geure benetako izanarekin, geure gizatasun osoarekin lotu ahalko gaituk berriro; bestetik, emakumeekin (baita umeekin eta gainontzeko gizon guztiekin ere) harreman sano, eta denontzat aberasgarriak eraiki ahalko ditiagu. Inolako zapalketarik gabeko gizarte kidetasunezkorantz urrats erabakigarria izango duk.

Bide honetan, urrats polita egingo diagu hilaren 25ean Santurtzin. Han, goizeko 11'30etan, udal euskaltegian gizon bilkura egingo diagu, matxismoaz, gizontasun ez-zapaltzaileaz, indarkeria matxistaz eta honekiko geure eginkizunaz gogoeta egiteko, anaitasunean. Guztiz ondo hartuko haugu gizona, hator!

Aupa gizona!

Hasteko anaitasunezko besarkada goxoa. Gizonok, geure gizatasunaren zeharo jabe berriro izateko bidean berreskuratu behar dugun (edo, hobeto esanda, berreskuratzea komeni litzaigukeen) beste gauzatxo bat elkarrekiko afektibitatea eta goxotasuna diagu; izan ere, ez duk inola ere txarra ez ezeren "susmagarria" ere, maitasuna sentitu eta agertzea. Alderantziz, maitasuna sentitu eta agertzeak hobeto bizitzen lagunduko ziguk.

Berri bat ekarri diat gaurkoan: Emakumenderen atal Sare-k azarorako antolatu duen Nazioarteko Biltzarra, “Maskulinotasuna eta Eguneroko Bizitza” .

Egia esan ez nauk halako topaketa handien zaleegia. Iruditzen zaidak elite batzuentzat (tekniko, funtzionario, psikoteraupeta eta abarrekoentzat) daudela eginda, instituzionalegiak direla, gizonon (kasuon) benetako errealitatea urruti xamar daudela, aldaketa estrukturalak eragiteko baina mass-medietan agertzekoak,... (beste batean jardungo nauk sexismoaren aurkako gizon mugimendu sozial zabala eraikieraz ditudan ideiez-eta). Baina, bestetik, gizarte sexismoak gizonoi ere eragiten digun ideia hain da ezezaguna, zeren ia edozein ekimen den egun txalotzekoa. Hala eta guzti ere, bego garbi neuk beste zerbaitzuetan xahutuko nituzkeela horretan xahutzekoak diren baliabideak.

Edozelan ere,helbide honetan duk argibide gehiago ekimen honi buruz.

Hurrengora arte, gizon, eta ondo bizi, merezi duk-eta.

Aupa gizon hori!

Aurrekoan esan nian sexismoak zapalduta gaudela gizonok ere, gizonezko izateagatik berezko tratu txar sistematikoa hartzen diagu eta. Neure zenbait uste piskat gehiago azaldu nahi diat oraingo honetan, bizipen pertsonal pare baten laguntzaz.

Sexismoa pertsonei rolak, ezaugarriak, espektatibak, usteak, jokaguneak... beren sexuaren arabera ezartzean datzala uste diat, alegia, pertsonen artean, sexuaren arabera, funtsezko ezberdintasunak daudela sinets araztean. Horietako uste bat duk gizonok ez dugula sentitzen emakumezkoek bezainbeste, hau duk, sentigaitzagoak, gogorragoak garela. Gizonok ez dugula sentitu behar, ematen zigutek aditzera artez edo moldez; sentitzen badugu (sentitu egiten diagu eta!) ez diagu sentikizuna adierazi behar ("ez egin negar", "ez egin dar-dar",...); eta sentikuzinik adieraziko bagenu, trakets, makal egin behar, eta ahalik eta laburren, noski. Badakik zer ekarriko dian horri ez jarraitzeak, gainera: irrigarri utziko haute, umiliatuko, jipoituko, mesprezatuko, baztertuko,...(oraindik diat gogoan txikitan "benetako gizon" izateko ezarritako bidean ibiltzen ez ziren lagun batzuekin zelako jokaera zapaltzailea izan genuen lagunartean, zelango iseka, irain eta bazterketa ezarri genizkien. Ez diat neure burua, ez besteena ere, erruduntzen -horretarako lehenago prestatuak gintiztean hainbat moduz-, baina oraindik txarto sentitzen nauk horiek gogora ekartzean). Halako mezuak eta halako mehatxuak jaso ditiagu etengabe txiki-txikitatik inguruko gizonetatik, familiatik, lagunartetik, telebistatik, ipuinetatik,... nonahitik. Horrela, ereduetatik kopiatuz eta mehatxuez beldurtuz, barneratu eta geure egin ditiagu irizpideok, geure benetako izaera halakoxea dela sinisteraino ere (gizon bakoitzak bere inguruak ezarritako mailan, noski).