Atzokoan Championseko finala izan zuan Moskun, ziur badakiala, inor gutxik ez zian jakingo. Ez nauk oso futbolzalea, eta ez nian lehenago pentsatu blog honetan futbolaren kariaz idatziko nuenik, baina atzo bestela ikusi nitian partida horren hainbat une, sexismoaz eta maskulinitateaz hain zuzen ere, eta hirekin konpartitu nahi diat.

Hasteko bat, ez diat uste txiripaz denik kirol honetako elitea gizonezkoa izatea soilik. Izan ere, gladiadore berriak dirudite futbolariek, heroi berriak. Futbolean oso ondo islatzen dituk maskulinitatearen eredu hegemonikoak gizonezkooi esleitzen dizkigun rol eta espektatibak: borroka, ahalegina, indarra, irabazteko grina,... eta noski, lehia, batik bat lehia.

Baina, gizonak gizakiak garenez, gizatasuna agertzen duk beti zirrikituren batetik, estereotipo guztietatik ihesi, eta halako zertzelada batzuk ikusi nitian atzokoan, nahiz eta partida osoa ez ikusi.

Alde babetik, futbolean lehia agertu arren bere gordinean, taldekoitasuna ere azaltzen duk hainbatetan, eta horrelaxe iruditu zitzaidaan atzokoan ere, penalti-txandari hasiera eman behar ziotela talde bakoitzeko jokalariak bat eginda elkarri eusten ziotela ikusita, elkar besarkaturik. Gutxitan onartzen zigutek gizonoi (baita geronek geure buruari ere) halako hurbiltasuna elkarri erakusterik. Gainera, aipatu besarkaldi hau, nire ustez, ezberdina izan zuan irabazita gero Manchesterrekoen besarkada eta algaren aldean; lehenagoko hortan, arduraren aurrean, ziurtasun gabeziaren aurrean, finean, beldurraren aurrean, gizonak elkar harturik zeudean. Ederra eta hunkigarria iruditu zitzaidaan, zinez.

Beren egitekoa egindakoan, penalti jaurtilarien aurpegiak ere ikustekoak izan zituan. Gola lortu zutenenetan poza, baina baita ere lasaitu ederra hartua zutela, tentsioa ere ikaragarria izana zuela ordurarte. "Gizon onak" behar duen gisara, ordurarte disimuluan noski.

Penaltia huts egiten zuten hirutik biren irudiak izan zituan niretzat bereziki hunkigarriak. Bata, Ronaldorena, kostata itzuli baitzen haren kideengana kale eginda gero, eta bere taldeak garaitu eta geroko bere erreakzioa bitxia izan baitzuen oso: taldekide guztiak atezaina besarkatzera ohiu eta algaraka zihoazela, bera lurrean erorita, negar eta dardar batean, hutsegitetik ordurarteko tentsio izugarriaren erakusgarri gordina. Bestea, Chelseako Terry, halako "gizon" itxuraduna bera, bere taldeari garaipena emango zion penaltia kale eginda gero, lurrean eserita, hanka bilduak besarkaturik, bihotza erditurik, negarrez...

Aukera gutxi ematen zizkigutek gizonoi geure emozioak agertu eta askatu ditzagun, soilik "halako" egoera "garrantzitsuetan". Hori tamala denontzat. Bestelako munduan biziko ginateke eta...

Lehia eskaintzen zigutek geuretzako tokia lor dezagun bide, baina bakan batzuek helburua erdiets dezaten gehienek porrotaren min garratza dastatu behar. Eta lortu duena ere ezin luze gozatu lorpenaz, hurrengoan galduko ote duen beldurrez. Tamala hori ere denontzat. Bestelako munduan biziko ginateke eta...

Egun batean, ordea, ziur nauk, gizonok elkarren aurka lehiatzeari utzi zioagu, elkarren kontra borrokatzeari utziko zioagu; orduan, elkar hartu eta elkartasunez ibilera ederrari hasiera emango zioagu. Mundua hobea izango duk orduan, den-denontzat.

Comments

Hilaren 13an Bilboko Bidarte Udaltegian, "Maskulinitatea, egun eta hemen" lantegia dinamizatu egin nian, Idatzi-Irakurri Elkarteak antolatua. Giro atsegina, parte hartzea polita eta gogotsua, elkarrekiko begirunea,... pozik irten ninduan. Hirekin konpartitu nitian hangoak, nahi baduk.

Ia bi orduz jardun gintuan maskulinitatearen inguruan bildutako 25 pertsonok (kopuru polita, areago 8 gizonezko izanik). Hasteko, partaideok norbere burua aurkezteko tartetxo bana hartu ondoren, ariketatxo bat egin genian: "benetako gizona" edo "gizon maskulinoa" esamoldeek zer zekarkieten burura berehalakoan, pentsatzeko astirik gabe. Maskulinitatearen iguruko topikoak agertzen hasi zituan noski: bortizkeria, kontrola, gogorkeria, nagusikeria,... espero nuena, hain zuzen. Honekin batera, maiz agertuagatik ere, beti harritzen nauen zerbait: gizon eta emakumezkoen arteko ezberdintasuna. Izugarri errotutako ustea duk hau. Noski, neuk ere bazakiat hainbat ezberdintasun duadena gizon eta makimeen artean, baina benetan harritzen nauena duk zein garrantzi handia ematen zaien ezberdintasunei eta zein gutxi berdintasunei, hauek askoz ere gehiago eta garrantzitsuagoak diren arren. Sexismoaren sustrai sakonak agerian.

Neure asmoa ariketa honetaz zuan, ordea, ikusaraztea maskulinitatearen irudi bakarra edo nahikoa homogeneoa badugu ere, maskulinitate asko direla hemen eta besteetan, maskulinitatea -edozein gizarte eraikuntza, bestalde- guztiz dinamikoa dela, eta ezberdina tokian-tokian eta garaian-garaian.

Hori argi utzita, maskulinitate egungo eredu hegemonikoak gizonoi ere kalte ekartzen digula azaltzea izan zuan. Eredu honek izugarrizko presioa ezartzen digula, bizimodu eskasa ematen digula, hainbat sasi-pribilegio (uko egin behar dieguna, jakina) ematen dizkigun arren, eta haretik askatu behar dugula gizonok, ondo biziko bagara norbere buruarekin, emakumeekin eta haurrekin. Neure ustez gizonon zapalkuntzaren gakoa dena azpimarratu ere egin niean, alegia, emozio-zikiratzea, berau da-eta jokabide oker eta desegoki askoren iturria.

Amaitzeko, gizon taldeetan egiten dugunaren berri eman niean gainetik, asti eskasiagatik, eta batez ere, gizonon arteko konfiantza, laguntasuna, konpromisoa,... lantzen ditugula, txiki-txikitatik gorderik dauzkagun gauzei begiratzeko piskanaka, eta bidaltzeko; baita ere, gogoeta egiteko eta pentsatzeko sexismoaz, gizon izateaz, askapenaz,... bizitzaz.

Horrela eman genioan amaia jardunari. Gero, emkume batzuk hurbildu zitzaikidaan adore emateko jarrai dezagun bide honetatik (garbi ohartzen nauk halakoetan emakumeentzat oso garrantzitsua dela gizonok ezarri diguten eredutik askatzea, eta itxaropen handia dutela gugan), eta bi gizon ere interasatu zituan gizon-taldeez eta. Zoragarria!!

Bueno, uste diat dexente islatzen duela honek Deustuan bizi izandakoa pasa den asteartean. Nigan dauzkat oraindik bizi izan nituen abegikortasuna eta gozotasuna.

Eta hiri, gizon, bururatzen bazaik hire herrian antolatu nahi duala halako jarduera bat eta gonbidatu nahi nauala, aurrera! prest eta gogotsu naukak eta.

Laster arte.

Comments

Ez diagu egunik tratu txarrei buruzko berririk gabe tamalez, eguneroko ogia diagu. Asko dituk bidegabekeria honi amaiera ematen saiatzen diren salaketak, ekimenak, aldarrikapenak, proposamenak,...

Maiz egin diat zalantza gai honi mass-mediatan ematen dioten tratamendua egokia ote den eta atarramendurik ematen oten duen. Sarritan iruditzen zaidak  ia soilik gizonen jokaera biolentoez eta atxiloketez  aritzeak mesede baino ez ote digun kalterik ekartzen indarkeria amaitzearen aldeko pertsonoi, zeren:

• alde batetik, indartzen baitu gizon eredu bortitza, indarkeriazalea. Alegia, halako "gizonok halakoak gara izatez. Tamala da, baina halaxe da errealitatea, eta egin dezakegun bakarra da bortizkeria hori zelan edo halan kontrolatzea, muga onargarrietan eustea..." adierazten dik. Honako ideia, guztiz gezurrezkoa izateaz gain, erruduntasun handia sortzen dik gizonongan, biolentoak ei garelako nahitaez. Banagok honek eragin kaltegarri handia duela batez ere gizonezko gazteengan. Denok zakiagu zer garrantzitsua den gizon batentzat bere "gizon" oso agertzea,  batik bat nortasuna eraikitzen ari garen adinean.

• Bestetik, indarkeriari maila "onargarrietan" eusten diogun gizonok arazo hau konpontzen engaia gaitezen zailtzen baitu, alegia, errazten baitu "beste inoren" (mala "onargarrietatik" irteten direnen, edo-eta bortizkeria pairatzen dutenen) arazotzat hartzea, eta ez gizon guztiona, gizon guztiok eredu maskulino indarkeriazaleaz hazi eta hezi gaituztela lausoturik.

Aste honetako BERRIA irakurtzean, berriz, pozez eta sorpresaz hartu diat Tratu Onen Aldeko Elkarteko kide Ainhoa Saizi eginiko elkarrizketa. Ideia zoragarria!! Eta bi gako interesgarri egin zaizkidak gehien bat: eraginkorragoa izan daitekeela tratu onen alde egitea tratu txarren aurka egitea  baino, bata, eta; biga, bai neskek eta bai mutilek txarto tratatzen dugula elkar.

Bueno, ba, gizona, eutsi goiari eta ondo bizi! Ondo trata dezagun hurkoa eta ondo trata gaitzaten saia. Merezi diagu-eta!

Comments

Haizena haizelako, etsi egin ez dunalako, eskerrik asko!

Comments

Gaurkoan irakurri berri diat hemen nahiz eta egunero-egunero eta hainbat eratan irakurri dezakegun. Sarraski berria gertatu duk Iraken: 55 hildako eta 130 zauritu, haien artean "emakumezkoak eta haurrak".

"Emakumezko eta haurrak" nabarmentze horrek argi islatzen dik gizarte sexista honetan hain zabaldua den ustea, hain zabaldua ezen erreperatu ere egiten ez diogun ia. Hau duk, emakumezkoak eta haurrak hiltzea, edo zauritzea, edo sofritzea, edo..., larriagoa, penagarriagoa, deitoragarriagoa dela gizkonezkooi halakorik gertatzea baino. Honen adibide ugari aurki dezakegu nonahi, "emakumezkoak eta haurrak lehenen" naufragioetako hura, edo lanpostu hilgarrienak gizonok hartzea, esaterako.

Gizarte sexismo honek beste hainbat zapalkuntzarekin duen aldeetako bat duk hau. Esaterako, aberatsei, oro har, ez litzaieke bururatuko beren bizia sakrifikatu haien jende xehea bizi ahal dadin; ezta zuri arrazistei ere beltzak salba daitezen; alegia, zapaltzaile rola jokatzen duten taldekideek ez ditek euren burua sakrifikatzen zapaldu rola esleitu zaienen alde. Gizonok, ordea, ikasi egin diagu txiki-txikitatik gizontasunaren alde bat dela gutarren (gehientsuenetan, haur eta emakumeen) alde sakrifikatu beharra dugula, horixe dela gizon egokia izateko betebeharreko bat.

Jakina, horren azpian beste balore batzuk bazaudek, eta nolabaiteko nagusikeria ere susmatzen diat tartean,  paternalismoaren oinarrian susmatzen dudan berbera (gizonok "gogorragoak" garela emakumezkoak eta haurrak baino eta, gainera, hori "ona" dela). Hala eta guztiz ere, horrek ez dik ukatzen edo gutxitzen hain zabalduta dagoen ideia honek, gizonok balio gutxiagokoak garela nonbait, min egiten digula. Beraz, gizarte ez sexista eta parekidetasunezkoa eraiki bidean, baztertu eta ezabatu behar dugun ideia duk.

Hartzak besarkada handia eta laster arte!

Comments

Aurreko asteko XIRIKAn (GARA egunkariak gazte jendearentzat asteazkenetan ekartzen duen gehigarria) irakurri nitian Bilgune Feministako kide baten adierazpenak pasa den astean Iruñean bikotekideak eraildako emakumearen haritik. Funtsean, esan zian emakumeen aurkako biolentzia ez dela soilik etorkinen multzoan gertatzen den zerbait, klase guztietan eta adin guztietakoa baizik; erakundeek egiten dutena ere salatu zian, erasoa gertatu ostean ekiten dutela gehienetan, baina prebentziorako mekanismoak lehenetsi behar zirela, hezkuntzakoak batik bat; eta gizarte kontu bat dela, eta ez norbanako batzuena, beraz, gizarteak engaiatu behar duela arazo honetan, eta horrek esan nahi dik gizarteak "erasotzaileak" baztertu behar dituela. Bilgune Feministako kideak esandako gehien-gehienarekin bat natorrek; bazterketarekin ezin, ordea.

Zergatik ez natorrek bat, bada? hainbat arrazoirengatik. Zerrenda ditzadan:

• Eraginkortasunagatik. Arazo sozial baten aurrean egonda "txarto" (zelanbait esatearren) dabiltzanak baztertzeak ez duelako ezer ere konpontzen, alde batetik, ez dik jokaera biolentoa berriro agertzeko aukera deusezten (ez "erasotzaile horrena, ezta etorriko bide direnak ere), areago, banagok honela indartu egiten duela erasotzailearen jarrera, normalean erasotuta sentitzen denean pertsona batek autodefentsara jotzen duelako, "itxi" egiten duk berean. Errepresioak ez dik inoiz arazo bat konpondu, ezta konponduko ere. Berrintegrazioak emaitza hobeak ekarriko dituelakoan nagok.
• Gizabideagatik. Zeren bortizkeria gizonoi ezarri diguten zerbait baita, sozializazio jakin baten ondorio deitoragarria, eta ez aukera librea (noski, gizon bakoitzak beraren sozializazio prozesua izan dik, eta iritsi den tokira iritsi duk, horrexegatik jokamoldeen bortizkeria ez duk maila berekoa gizon guztiengan). Beraz, ez duk gizon "erasotzailea" errudundu behar, baizik sozializazio mota hori salatu eta eraldatu. Honek guztiak, ordea, ez dik justifikatzen joakera bortitza ezelan ere, ezta ukatzen nork bere egintzen gainean duen erantzunkizun pittinik ere. Baina kontu ezberdinak dituk erantzunkizuna eta errua. Hurrengo batean luzeago, eta espero diat garbiago ere, jorratuko diat gai mamitsu eta zail hau, jakin bazakiat-eta eztabaidatsua dela kontua.

• Bestetik, indarkeriari buruzko nahasmena sortzen duelako, neure iritzian. Izan ere, nor duk "erasotzailea"? "eraso" bat gauzatzen duena, bi gauzatzen dituena? Noiztik eta noiz arte duk gizon bat "erasotzailea"? Zalantza asko sortzen zaidak honetaz guztiaz, bide arriskutsua zeritzodak etiketak jartzeari. Gainera, indarkeria matxistaren arazoa eraso fisiko nolabaitekoa egiten duten gizonengan kokatzen dik eta, honela, errazten dik gainerako gizonok, bortizkeria erabili ez baina geure baitan kutsatuta gaudenok (gizarte sexistak gizon oro kutsatu baikatu indarkeriaz), arazo soziala dena soilik pertsona batzuen arazotzat hartzea. Indarkeriari benetako amaiera emateko beharrezkoa duk gizon guztiok "birus" hau geure barrenetatik ezabatzea, hau duk, geure barrukoak lantzea, irakatsi digutena desikastea, eta denok geure arazotzat hartzea.

Indarkeria maskulinoa, sexista edo matxista gehiagotan jorratuko dudan gai duk, noski. Alde batetik, egunero-egunero present egoten delako geure bizitzan; bestetik, izugarri larria delako gaitz sozial hau, eta emakumezkoek merezi eta behar dutelako ezelako indarkeriarik gabe bizitzea; azkenik, bide zehatzak asmatu behar ditugulako lehenbailehen geldiarazteko indarkeria matxista.

Besterik gabe oraingoz ba, gizona. Eutsi goriari eta ondo bizi, merezi duk-eta

Comments

Aupa gizon hori!

Bada, bai. Atzo gizon bilera egin genian Santurtzin. Lehendabiziko bilera.

Zortzi gizon elkartu gintuan eta, egitarauak zioen lez, sexismoaz, matxismoaz, indarkeriaz eta hauek amaiarazteko egin ahal/nahi dugunaz jardun genian. Giro ederrean gainera. Zoragarria!!

Hasi gintuan nork bere burua aurkezten, noski: nor ginen, zerk erakarri gintuen bilerara eta egun horretan izandako atsegingarriren bat aipatzen. Gero, berotzen hasteko, ariketatxo bat: nork bere sozializazioan izan duen gizontasun eredua deskribatzea hitz edo esaldi batez, eta gero hitz edo esaldi hori azaltzea. Polita izan zuan nork bere ñabardurak agertzea barneraturiko gizontasun moldeaz, baita ere, ñabardura horien azpian gizontasun eredu oso eta nahikoa komuna agertzen zela, lehiari, gogorra eta indartsua izateari, autoritateareari, denaren ardura hartzeari,... lotuta

Hortik, sexismoaz, matxismoaz, nork bere bizipenetan oinarriturik egindako gogoetak elkarri azaltzera pasa gintuan. Nabarmena izan zuan oso denon zintzotasuna sexismoak ekarri dizkigun batzuk plazaratzean, bizi izandakoak agertzean, oraindik ditugun zailtasunak aitortzean. Oso hunkigarria izan zuan, niretzat behintzat, "maitasuna" bezalako hitz gizon ezpainetan oso ez-ohikoak entzutea, bi gizonek haien artean gertaturiko jazoera bat gogora ekarri eta elkarrez berba apainak, sentimenduz beteak, bihotzetik jalgiak aditzea,... Eta dibertigarria oso, txantxak, txisteak, pasadizo kontakizunak,...

Indarkeriaz ere aritu gintuan gero. Bizi, ikusi, pairatu izan ditugun batzuk; izan ditugun erreferenteak eta ereduak; sistema kapitalistaren indarkeriaren erabilpena eta gorespen etengabea,... Biktimismorik gabe, baina direnak aitorturik.

Irtenbideez ere jardun genian. Ez genian irtenbide magikorik aurkitu, noski. Epe ertain-luzeko bideak, kapitalismoa desagertarazi beharra, hezkuntzaren garrantzia, gizonentzako bestelako eredu gizatiarragoak aurkeztea, gizonekin lan egitea, salaketaren eta inpunitatea amaitu beharrak... Laburtxoa ere aritu gintuan kasu konkretoetan berehala parte hartzeari buruz, horrek dakartzan arriskuez eta onurez,... baina erlojuak bilerari jarritako amai epea pasatua zela abisatzen zebilean ordurako.

Azkenerako, biltzen jarraituko genuela, luzeago berba egingo genuela,... eta agur goxoa, bileran atsegin izandako zerbait azalduta.

Benetan merezi izan dik. Hurrengoan gehiago eta hobeto, ahal diagu-eta.

Besarkada eta laster arte.

Comments

Aupa gizon hori!

Azken boladan bloga dexente utzia izan diat. Lanpetuta ibili nauk eta ezin eskaini denborarik honi. Ea aurrerantzean ez den holan gertatzen.

Azaroaren 25ean Emakumeekiko Indarkeriaren Aurkako Nazioarteko Eguna izango diagu. Badakigunez, emakumeek pairatzen duten bortizkeria matxista geure gizarte sexistaren ondoriorik kaltegarrienetakoa da. Izan ere, eraildako emakumeen kasua jarduera lazgarri honen ondoren ikusgarriena bada ere, egunero-egunero, ageriago edo gordeago, etengabe gertatzen duk erasokeria hau.

Jakina ere baduk gizonak izaten garela bortxakeria etengabe honen eragileak, gizarte sexistak esleituriko rol zapaltzaileak geure eginik. Egia izanik ere gizon guztiok ez dugula erabiltzen bortizkeria matxista neurri berean eta gehienok ez garela heltzen bortizkeria fisiko gordinera, egia ukaezina ere baduk gizon guztiok zer ikusirik dugula afera honetan. Den-denok sartua diagu-eta matxismoa muinetaraino. Den-denon gaituk-eta indarkeria matxistaren birusak zelan edo halan kutsaturik. Den-denok diagu zer eginik.

Gizonon ardura ere baduk, beraz, emakumeek jasaten duten bidegabekeriari amaiera ematen parte hartzea. Gizonok sexismoa, genero-desberdinkeria nahiz bazterkeria, matxismoa akabatze lanean emakumeen aliatu zuzen eta zintzoak izan behar dugu. Aliatu izate honek, zintzoa izango bada, ez dik paternalismo kutsurik izango, noski. Gizonok ez diagu ordezkatuko emakumeen eginkizuna borroka honetan; ez zieagu eurei dagokien lana “andra koitaduei” egingo, inola ere ez. Emakumeek garbi eta aspaldi erakutsia ditek gauza direla oso beren bizitza, beren askapena euren esku hartzeko. Gizonok geure lana diagu: barneraturiko matxismoa guztiz garbitzea nork bere baitatik, eta jarrera nahiz jokaera sexista oro (norberarenari edo-eta besterenari) geldiaraztea, emakumeak apoiatzearekin batera.

Parekidetasunaren aldeko eta sexismoaren aurkako borroka honek onura besterik ez ziguk ekarriko gizonoi. Alde batetik, sexismorik gabeko gizarte parekidean, ezarri diguten maskulinitate eredu bakar, hertsi eta zapaltzailea behingoz bazter utzirik, geure benetako izanarekin, geure gizatasun osoarekin lotu ahalko gaituk berriro; bestetik, emakumeekin (baita umeekin eta gainontzeko gizon guztiekin ere) harreman sano, eta denontzat aberasgarriak eraiki ahalko ditiagu. Inolako zapalketarik gabeko gizarte kidetasunezkorantz urrats erabakigarria izango duk.

Bide honetan, urrats polita egingo diagu hilaren 25ean Santurtzin. Han, goizeko 11'30etan, udal euskaltegian gizon bilkura egingo diagu, matxismoaz, gizontasun ez-zapaltzaileaz, indarkeria matxistaz eta honekiko geure eginkizunaz gogoeta egiteko, anaitasunean. Guztiz ondo hartuko haugu gizona, hator!

Comments

Hasteko anaitasunezko besarkada goxoa. Gizonok, geure gizatasunaren zeharo jabe berriro izateko bidean berreskuratu behar dugun (edo, hobeto esanda, berreskuratzea komeni litzaigukeen) beste gauzatxo bat elkarrekiko afektibitatea eta goxotasuna diagu; izan ere, ez duk inola ere txarra ez ezeren "susmagarria" ere, maitasuna sentitu eta agertzea. Alderantziz, maitasuna sentitu eta agertzeak hobeto bizitzen lagunduko ziguk.

Berri bat ekarri diat gaurkoan: Emakumenderen atal Sare-k azarorako antolatu duen Nazioarteko Biltzarra, “Maskulinotasuna eta Eguneroko Bizitza” .

Egia esan ez nauk halako topaketa handien zaleegia. Iruditzen zaidak elite batzuentzat (tekniko, funtzionario, psikoteraupeta eta abarrekoentzat) daudela eginda, instituzionalegiak direla, gizonon (kasuon) benetako errealitatea urruti xamar daudela, aldaketa estrukturalak eragiteko baina mass-medietan agertzekoak,... (beste batean jardungo nauk sexismoaren aurkako gizon mugimendu sozial zabala eraikieraz ditudan ideiez-eta). Baina, bestetik, gizarte sexismoak gizonoi ere eragiten digun ideia hain da ezezaguna, zeren ia edozein ekimen den egun txalotzekoa. Hala eta guzti ere, bego garbi neuk beste zerbaitzuetan xahutuko nituzkeela horretan xahutzekoak diren baliabideak.

Edozelan ere,helbide honetan duk argibide gehiago ekimen honi buruz.

Hurrengora arte, gizon, eta ondo bizi, merezi duk-eta.

Comments

Aurrekoan esan nian sexismoak zapalduta gaudela gizonok ere, gizonezko izateagatik berezko tratu txar sistematikoa hartzen diagu eta. Neure zenbait uste piskat gehiago azaldu nahi diat oraingo honetan, bizipen pertsonal pare baten laguntzaz.

Sexismoa pertsonei rolak, ezaugarriak, espektatibak, usteak, jokaguneak... beren sexuaren arabera ezartzean datzala uste diat, alegia, pertsonen artean, sexuaren arabera, funtsezko ezberdintasunak daudela sinets araztean. Horietako uste bat duk gizonok ez dugula sentitzen emakumezkoek bezainbeste, hau duk, sentigaitzagoak, gogorragoak garela. Gizonok ez dugula sentitu behar, ematen zigutek aditzera artez edo moldez; sentitzen badugu (sentitu egiten diagu eta!) ez diagu sentikizuna adierazi behar ("ez egin negar", "ez egin dar-dar",...); eta sentikuzinik adieraziko bagenu, trakets, makal egin behar, eta ahalik eta laburren, noski. Badakik zer ekarriko dian horri ez jarraitzeak, gainera: irrigarri utziko haute, umiliatuko, jipoituko, mesprezatuko, baztertuko,...(oraindik diat gogoan txikitan "benetako gizon" izateko ezarritako bidean ibiltzen ez ziren lagun batzuekin zelako jokaera zapaltzailea izan genuen lagunartean, zelango iseka, irain eta bazterketa ezarri genizkien. Ez diat neure burua, ez besteena ere, erruduntzen -horretarako lehenago prestatuak gintiztean hainbat moduz-, baina oraindik txarto sentitzen nauk horiek gogora ekartzean). Halako mezuak eta halako mehatxuak jaso ditiagu etengabe txiki-txikitatik inguruko gizonetatik, familiatik, lagunartetik, telebistatik, ipuinetatik,... nonahitik. Horrela, ereduetatik kopiatuz eta mehatxuez beldurtuz, barneratu eta geure egin ditiagu irizpideok, geure benetako izaera halakoxea dela sinisteraino ere (gizon bakoitzak bere inguruak ezarritako mailan, noski).

Batzuetan gogora etortzen zaidak txikitako pasadizo bat. Behin, lau bat urte nituela, kalean korrikan nenbilela, lurrera erori eta zauria egin nian belaun batean. Odoletan nengoan eta etxera joan ninduan. Han aita zegoan, eta honelaxe esan nioan, harro:"Beitu aita, eta ez diat negarrik egin". Lau urterekin banian oso argi zelako gizona izan behar nuen ingurukoen onespena hartzeko (eta ez gaitezen engaina: taldekoiak gaituk gizakiok, taldean onartuak sentitzea oso garrantzitsutzat hartzen diagu).

Pasa den astean, beste gertaera batek erakutsi zidaan sentikizunekiko joera hau ("ez sentitu, ez adierazi") noraino dudan errotuta: Mamarigako jaietako marmitako txalpeketarako prestatze lanetan estropozu eta zauri itsusia egin nian hankan (goizeko 10'30ak zituan, eta ez alkohol ez bestelako drogarik hartu gabe nengoan, ez pentsa Wink). Zauria ikusita halako ikara etorri zitzaidaan, mina ere bai noski. Hala ere, hotz-hotzik (hobeto esanda, disimuluan) jardun nian, barruko sentimendu horiek guztiak erakutsi gabe, garrantziarik eman nahi barik edo (nahiz eta aurpegia zurbildurik ei nian, noski). Larrialdietara joan, eta han ere plantak egiten, laguna bidali eta bakarrik geratu ninduan. Sendakuntza mingarria izan zuan, jakina: zauria garbitu eta desinfektatu, haragia bere tokira ekartzeko tiratu, hamar jospuntu. Hasieran erizainei zera esan nien: ez dizue inportako kexu egiten badut, ezta? Edozelan ere, txintik ere ez zidaten atera beren "torturez". Izugarri zaila egiten zaidak halako sentikizunak adieraztea, batez ere, ustezko zaurgarritasuna, ahulezia, sentiberatasuna, alegia, eman didaten gizontasun ereduari ustez ez dagozkion hunkidurak. Ez nauk honela jokatzen duen gizon bakarra edo arraro samarra, ez duk uste?

Honetan ere zer egin handia bezain ederra diagu gizonok: sentitzen duguna onartu, adierazi, barrutik askatu. Hauxe duk bide garrantzitsua geure burua berrezagutzeko, berradiskidetzeko, hobeto bizitzeko, geure ingurukoak hobeto bizi daitezen laguntzeko. Sentitzen dugunarekin lotzen berrikasteko jardun honetan, gizonok elkartzeak, elkarri arreta, onespen eta apoioa emateak, gune ziurrak -non inork ez duen kidea gaitzetsiko, gutxietsiko, umiliatuko, erasotuko- eraikitzeak aparteko inportantzia hartzen dik; izan ere, ulergarria denez, beldurra ematen ziguk barruan urte askotan gorde dugunari ateak bat-batean zabaltzeak eta barnera begiratzeak; beraz, ziurtasuna duk beldur horren aurkako antidorik onena.

Besarkada goxoa eta hurrengora arte

Comments

eta ondo etorri sexismoa gizon baten ikuspegitik jorratuko duen gune honetara, gehiagotan egongo ahal gaituk.

Ez duk oso ikusia gizonezkoentzat soilik den gune bat, eta agian norbaitenzat deitoragarria ere izango duk, baina neuk uste behar-beharrezkoa dela. Zergatik? bada, beti neure iritzian, egun, sexismoaz eta honen inguruko guztiaz geure gizartean zabalduen dagoen ikusmoldea partziala, ez-osoa delako; gizonon bizipen, iritzi eta ekarpena falta delako. Eta falta honek, hain zuzen, mantsotu egiten gaitik sexismorik gabeko gizartera bidean.

Neure jardunak ideia nagusi batean du oinarri: sexismoak gizonezkoak ere zapaltzen gaitik. Ideia nagusi honetaz ez diat zuritu edo ezkutatu nahi emakumezkoek pairatzen duten zapalkuntza, ezta zapalkuntza honetan gizonok jokatu ohi dugun zapaltzaile-rola. Alderantziz, banagok bi egia horiek aitortu eta desagerrarazi beharra ditugula, zeren geronek pairaturiko zapalkuntza ulertzen eta haretik askatzen lagunduko baitigu, batetik; eta erabat egiazkoak direlako, bestetik. Izan ere, banagok inork beste inor zapaltzeko, horretarako prestatua (aurretiaz zapaldua) izan behar duela; eta, gizonon kasuan, uste diat zantzu anitz dagoela esandakoa baiesten dutenak. Txiki-txikitatik, gizon izateko eredu (hertsi) bat ematen ziguk gizarte sexistak bide askotatik, eta garbi erakutsi gaitzespena eta bortxa jasango dugula ez badugu geure egiten gizona izateko delako eredu hori. Matxistak egiten gaitiztek. Eta gehienetan, gutxi ala askotan, geuk horrelaxe jokatu.

Hortaz, gizon talde batzuetan susmatzen dudan "erruduntasuna" kaltegarria iruditzen zaidak; alde batetik, ez diolako laguntzen inori (ez gizon, ez emakumeri) sexismoaren benetako errealitateaz jabetzen, eta ondorioz, sexismoa betiko eta erabat akabatzeko borroka ez dik azkartzen, ez duk eraaginorra beraz; bestetik, ez delako bidezkoa, zeren eta gizonezkook zapaltzaile rola jokatzearen arrazoi bakarra baita geu ere lehenago mindu, zapaldu, horretarako prestatu izana. Ez gaituk zapaltzaileak izatez, inola ere ez. Beraz, geure jokabidearen eta berau aldatzearen erantzunkizuna bai, badagokigu gizonoi; jokabide horiengatik erruduntasunik, gaitzespenik, erasorik... batere ez. Ideiok jorratzen saiatuko nauk hurrengoetan.

Gero eta gizon gehiago ari gaituk ohartzen sexismoak egiten digun minaz, gero eta gehiagok zakiagu sexismoa akabatzea ez dela geuretzat pribilegio galera hutsa (nahiz eta egun ditugun pribilegio eta erosokeria hainbati uko egin beharko diegun), baizik eta irabaztea dela geuretzat: bizimodu hobea irabaztea, harreman hobeak norberarean buruarekin zein besteekin (emakumezkoekin, umeekin eta gainerako gizoneekin ere bai),... azken finean, geure gizatasunarekin berriro bat egin ahal izatea irabaztea dela.

Bidea malkartsua ere baduk noski. Hainbat pentsamolde, sineskera, jokaera oso errotuta zaudek geure baitan, eta horiek aldatzeak barruak harrotuko zizkiguk. Baina gainditu ahalko diagu elkarren laguntzaz.

"Elkarren laguntzaz" idatzi diat, bide hau ezingo dugula banaka jorratu. Gizonok elkartu beharra diagu, elkarri laguntza eman beharra zioagu. Sexismoak eragin dizkogun zauriak sendatu ahal ditiagu elkarrekin. Hortaz, ekimen hau, pertsonala izanik ere kolektibo izateko asmoa dik, euskal sexismoaren aurkako gizonezkoen mugimendu zabala izatekoa. Heu ere ezinbestekoa haiz bide honetan. Hirekin azkarrago ibili eta hobeto pasako diagu Laughing.

Honek bide emango ziguk emakumezkoen askapenaren aliatu bihurtzea, benetako aliatu.

Hurrengo arte, gizon hori. Ondo bizi merezi diagu eta.

Comments